1. Project
2. Veiligheid
3. Techniek
4. Aanbesteding
5. Vergunningen

Wat  behelst het PALLAS-project?
Het PALLAS- project heeft tot doel de bouw en inbedrijfstelling  van een nieuwe ‘state of the art’ hoge flux reactor, PALLAS, die geschikt is voor isotopenproductie én nucleair technologisch onderzoek.

Wie is de projecteigenaar?
Initiatiefnemer is de Nuclear Research & consultancy Group (NRG; www.nrg.eu), een ‘dochterbedrijf’ van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) in Petten.  NRG is exploitant van de bestaande onderzoeksreactor, de HFR (operationeel sinds 1961), en actief op het gebied van nucleaire consultancy en het leveren van bestralingsdiensten voor de productie van medische en industriële isotopen en nucleair technologisch onderzoek. 

Hoeveel gaat  PALLAS kosten?
Het ontwerpen en bouwen van de nieuwe reactor  brengt een kostenplaatje met zich mee van naar schatting ruim een half miljard. Eisen van de vergunningverlener zijn van invloed op de bouwkosten; de Nederlandse nucleaire wet- en regelgeving is momenteel aan verandering onderhevig, waardoor (nog) niet volledig vaststaat aan welke specificaties PALLAS precies moet voldoen.

Wie gaat PALLAS betalen?
De financieringskosten worden gedurende de levensduur van de reactor uit de exploitatie (opbrengsten van bestralingsproducten en onderzoek) volledig terugbetaald. Het is de bedoeling dat participanten en investeerders (waaronder de overheid) deels eigen vermogen en deels vreemd vermogen verschaffen.

Is Zeeland (Borssele) nog een optie als vestigingslocatie voor PALLAS, of wordt het definitief Petten?
Het wordt Petten

Wat zijn de sociaal-economische effecten van PALLAS voor de regio?
PALLAS genereert hoogwaardige werkgelegenheid: circa 500 direct aan de onderzoeksreactor gerelateerde arbeidsplaatsen en een ongeveer twee keer zo grote indirecte werkgelegenheid, onder meer voor de regionale beroepsbevolking. Vooral tijdens de bouw van de reactor (2015-2019) zijn er volop kansen voor het lokale midden- en kleinbedrijf (bijvoorbeeld aannemers, bouwbedrijven, toeleveranciers en horeca).

Wat betekent de realisatie van PALLAS voor de ‘BV Nederland’?
Met PALLAS breidt Nederland zijn positie uit als een van ’s werelds belangrijkste producenten van medische isotopen. Het zorgen voor voorzieningszekerheid in deze sector is van groot maatschappelijk belang, zowel nationaal als Europees. Daarnaast maakt PALLAS het mogelijk om in eigen land baanbrekend onderzoek te doen naar  ‘nieuwe’ radio-isotopen/nieuwe behandelmethodes. En ten slotte is het behoud van een hoogwaardige nucleaire kennisinfrastructuur noodzakelijk om te kunnen blijven bijdragen aan het energievraagstuk: hoe houden we onze voorziening betaalbaar, betrouwbaar en schoon? Nucleair technologisch onderzoek is hoognodig om tot een oplossing van het energievraagstuk te komen. (Zie ook de vraag: Welke activiteiten vinden er plaats in PALLAS)

Wat is de ‘missie’ van PALLAS?
PALLAS maakt het NRG mogelijk om wereldmarktleider te worden in de ontwikkeling en productie van (medische) isotopen en om de kennis en omzet van duurzame nucleaire technologie te vergroten.

De werkzaamheden van het PALLAS-projectteam zijn:

• Het opzetten van de organisatie voor het ontwerpen en realiseren van PALLAS
• Het definiëren van de PALLAS technische specificaties
• Het aanbesteden van PALLAS inclusief de bijbehorende infrastructuur
• Het aanvragen en verkrijgen van de noodzakelijke vergunningen
• Het toezicht houden op de realisatie en het in bedrijf nemen van PALLAS.

Welke activiteiten vinden er plaats in de PALLAS-reactor?
Er zullen zowel commerciële als wetenschappelijke bestralingen uitgevoerd worden. Onder commerciële bestralingen vallen o.a. de productie van medische isotopen, industriële isotopen en Neutron Transmutation Doped Silicium (NTD-silicium – dit is een semi-conductor materiaal dat gebruikt wordt in hoogvermogen elektronica, denk aan elektromotoren voor hybride en elektrische auto’s). Onder wetenschappelijke bestralingen wordt o.a.  het testen van nieuwe brandstoffen, recycling van nucleaire reststoffen en tests voor kernfusie geschaard.  Bij PALLAS ligt de nadruk op de lange termijn op commerciële bestraling voor de productie van van medische isotopen.

Waarom moet de HFR worden vervangen?
Oude onderzoeksreactoren (>40 jaar), zoals de HFR, hebben regelmatig onderhoud nodig en zijn daarom niet altijd beschikbaar. Sinds eind 2007 en vooral sinds februari 2010 zijn op de wereldmarkt ernstige tekorten ontstaan aan medische isotopen. Dit kwam doordat de twee belangrijkste ‘isotopenreactoren’ uit een groep van vijf, de HFR en de NRU in Canada (70% van de wereldwijde Mo-99 productie en ook al op leeftijd) tegelijk werden gerepareerd. Hierdoor kreeg de nucleaire gezondheidszorg in Nederland, in Europa en zelfs mondiaal, te kampen met ernstige tekorten. Nieuwbouw moet de kans op dergelijke situaties in de toekomst minimaliseren. Voorzieningszekerheid is een kernbegrip.

Wanneer wordt de HFR vervangen door PALLAS?
Het is de bedoeling dat na het gereedkomen van PALLAS de productie van de HFR naadloos kan worden overgenomen. Volgens de huidige inzichten kan PALLAS in de loop van 2019 in bedrijf worden gesteld en in 2022 in vol operationeel bedrijf zijn.

Hoe lang blijft PALLAS in bedrijf?
De  ‘operationele levensduur’ van PALLAS is ten minste 40 jaar.

Hoe wordt er omgegaan met de ontmanteling van  PALLAS?
Zorgdragen voor de ontmanteling is een van de expliciete eisen in de kernenergiewet. Dit houdt in dat PALLAS moet aantonen dat de toekomstige ontmanteling zowel technisch als financieel goed geregeld is, voordat de reactor in bedrijf genomen mag worden. 

Wat kost de ontmanteling van PALLAS?
Dat wordt pas duidelijk als er concrete aanbiedingen op de aanbesteding zijn gedaan. Te denken valt aan een bedrag in de orde grootte van euro 50-100 mln.

Hoe blijf ik op de hoogte van het project PALLAS?
Op de PALLAS-website vindt u up-to-date  informatie over de status van het project. Verder kunnen geïnteresseerden zich abonneren op de PALLAS Nieuwsupdate: http://www.pallasreactor.eu/nl/home/nieuws/aanmelden/. Voor vragen kan men terecht via het emailadres: info@pallasreactor.eu

Waar kan ik terecht als ik bij PALLAS wil werken?
Hiervoor kan contact worden opgenomen met de afdeling HR van NRG. E-mails kunnen worden verzonden aan effing@nrg.eu

Hoe weet ik dat PALLAS een veilige reactor wordt?
Allereerst wil het PALLAS projectteam een veilige reactor bouwen. Daarnaast zullen een uitgebreide set wetten, besluiten, regelingen en richtlijnen waarborgen dat PALLAS bij ingebruikname voldoet aan de meest recente technische- en veiligheidseisen. Daarop zal de overheid toezien. Veel hiervan is vervat in de kernenergiewetvergunning (KEW-vergunning). Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie coördineert de vergunningverlening. (Meer hierover leest u onder het kopje ‘vergunningen’)

Het piekvermogen van PALLAS (80MW) is hoger dan van de HFR (45MW), wat betekent dit voor het veiligheidsregime in de regio?
Voorlopig geldt het huidige veiligheidsregime zoals vermeld op de website van de gemeente Zijpe www.zijpe.nl (onder de noemer ‘openbare orde en veiligheid’ – ‘rampen’ – staat een document ‘Rampenbestrijdingsplan onderzoeks- en bedrijvenlocatie Petten’). Zodra de regionale vergunningsprocedure (WABO) voor PALLAS start, zal de vergunningverlener naar verwachting de eisen actualiseren. De gemeente Zijpe draagt hiervoor de verantwoordelijkheid.

Is PALLAS bestand tegen een gebeurtenis zoals die zich in maart 2011 heeft voorgedaan in Japan?
In het PALLAS-ontwerp zal rekening gehouden worden met een uitgebreid pallet aan natuurlijke en niet-natuurlijke invloeden. Hiervoor bestaan dikke boekwerken met internationale richtlijnen (voornamelijk IAEA). Deze richtlijnen zijn voortgekomen uit ervaringen in de praktijk . Ook de situatie in Japan zal zijn weerslag hebben op de ontwikkeling van deze richtlijnen, en niet te vergeten de veiligheidseisen die de Nederlandse overheid aan PALLAS stelt. Of, en zo ja hoe de Japanse situatie vertaald zal worden in verscherpte regelgeving, zal in de loop van de tijd duidelijk worden. Op dit moment volgt het PALLAS projectteam de ontwikkelingen in Japan nauwgezet, om waar mogelijk de 'lessons learned' in het PALLAS-ontwerp mee te nemen. 

Waarin verschilt PALLAS van de reactoren op het Fukushima I complex?PALLAS is een geheel ander type reactor dan de zogenaamde ‘boiling water reactor’ (BWR) waarvan er op het Japanse complex zes stonden (zie ook vraag ‘Wat voor type reactor is PALLAS?’). In totaal werd er op het Fukushima-I complex 14.197 MW warmte gegenereerd, tegen 30-80 MW die PALLAS in de toekomst zal voortbrengen. Daar zit een factor van meer dan 150 tussen. In de Fukushima centrale gaat het voorts om temperaturen van 285 graden Celsius bij een druk van 70 atmosfeer. Vergelijk dit met PALLAS waar het eerder gaat over circa 40 graden Celsius en een druk van een paar atmosfeer.

Wat voor type reactor is PALLAS?
PALLAS is een zogenaamde hoge flux reactor. Dit type draagt deze naam omdat het proces in de reactorkern draait om een hoge dichtheid (flux) van neutronen. Dit in tegenstelling tot het primaire proces in een kerncentrale, waar het proces vooral gericht is op warmteproductie voor elektriciteitopwekking.   

Belangrijkste technische specificaties PALLAS:

• ‘Tank-in-pool’-type
• Thermisch Vermogen van 30-80 megawatt (MW)
• Beschikbaarheid van meer dan 300 zogenaamde ‘full power days’ per jaar

Er is een alternatief voor de productie van medische isotopen, namelijk via deeltjesversneller. Maakt dit PALLAS niet overbodig?
Beide technologieën zijn hard nodig om in de toekomst te voorzien in de groeiende vraag naar een breed scala aan (medische) isotopen. Voor details, download het document ‘nieuwe kernreactor onmisbaar voor de gezondheidszorg’.

Is het mogelijk dat PALLAS op den duur thorium in plaats van uranium gaat inzetten als ‘schonere’ nucleaire brandstof?
De mogelijkheden van thorium als brandstof voor kerncentrales worden al decennialang wereldwijd onderzocht. Er zijn geluiden dat er behoorlijke vooruitgang wordt geboekt (met name uit Aziatische landen) in speciaal daarop toegeruste centrales. Deze brandstofexperimenten zijn vooral gericht op warmteproductie voor elektriciteitsopwekking. Voor neutronenproductie zijn de eigenschappen van thorium, voor zover de wetenschap reikt,  minder geschikt. Overigens is het wel goed mogelijk dat er in PALLAS in de toekomst experimenten worden uitgevoerd met thorium. De HFR wordt hier ook voor ingezet in het kader van onderzoek naar efficiëntere brandstofcycli.

Wanneer start de aanbestedingsprocedure?
Deze zal van start gaan nadat de financiering voor PALLAS rond is. 

Waar kan ik als marktpartij terecht voor het leveren van goederen, engineering of diensten?
U kunt per e-mail of post contact opnemen met Tjalling Jongma, manager procurement (jongma@nrg.eu), of PALLAS, postbus 5, 1755 ZG petten.

Hoe kom ik aan informatie over het aanbestedingsproces van PALLAS?
In de aanloop van het project zullen geïnteresseerde partijen tegelijk geïnformeerd worden via  een informele marktconsultatie. Dit traject, dat publiekelijk (o.a. www.pallasreactor.eu ) zal worden aangekondigd, zal worden geïnitieerd zodra de financiering rond is.  

Klopt het dat er al eens een aanbestedingsprocedure heeft gelopen, wat is daarmee gebeurd?
NRG is in juni 2008 begonnen met een aanbestedingsprocedure PALLAS. Hieruit werden drie aanbieders geselecteerd: INVAP (Argentinië), KAERI (Zuid-Korea) en AREVA (Duitsland/Frankrijk). Zij vormden een consortium met respectievelijk ISOLUX, BAM en Ballast-Nedam voor het civieltechnische deel van de werkzaamheden. Van deze aanbieders deed INVAP de economisch meest voordelige aanbieding. Begin 2010 is dit traject echter stopgezet door gebrek aan financiering. De nieuwe aanbesteding staat volledig los van de vorige.

Welke vergunningen zijn nodig om PALLAS te mogen bouwen/bedrijven?
De belangrijkste vergunningen die PALLAS dient te verkrijgen zijn: kernenergiewetvergunning (KEW-vergunning; een belangrijk onderdeel van de aanvraag hiervoor is het Milieueffectrapport) voor het oprichten én bedrijven van PALLAS, de watervergunning voor alle directe waterlozingen en de omgevingsvergunning voor de locatiegebonden activiteiten, zoals bouw, aanleg en gebruik. Details over de vergunningen voor PALLAS zijn te vinden op: http://www.rijksoverheid.nl (zoek op PALLAS)

Wanneer zullen er vergunningen voor PALLAS worden aangevraagd?
Op korte termijn wordt er gestart met het opstellen van het Milieueffectrapport (MER). Dit rapport is bedoeld om het belang van het milieu te borgen, tijdens de bouw/bedrijfsactiviteiten. De overheid heeft richtlijnen vastgesteld waaraan het MER moet voldoen. De vergunningen kunnen pas worden aangevraagd zodra er een aannemer is geselecteerd (zie ‘aanbesteding’) en die een ontwerp van de reactor heeft gemaakt. Het exacte moment waarop de vergunningen worden aangevraagd is nog niet bekend, omdat deze afhankelijk is van het verloop van het project (met name financiering en aanbesteding). Een eerste inschatting is dat dit in 2013 kan plaatsvinden.

Op welk moment in het vergunningsproces kan ik mijn stem laten horen?
Op het moment dat PALLAS de vergunningen aanvraagt zal dit openbaar worden gemaakt via kranten, website ed. Dan wordt ook bekend gemaakt wanneer zienswijzen kunnen worden ingediend en bezwaar en/of beroep mogelijk zijn.